Jak przebiega przegląd instalacji elektrycznej? Sprawdź krok po kroku

Kiedy administrator bloku lub zarządca nieruchomości informuje o zbliżającym się terminie obowiązkowego przeglądu, wielu właścicieli mieszkań odczuwa niepokój co tak naprawdę elektryk będzie sprawdzał, czy instalacja w ich domu przejdzie kontrolę i jakie konsekwencje może mieć ewentualna awaria? To naturalna reakcja, bo nikt nie chce odkryć problemów dopiero po fakcie, kiedy naprawy są droższe i bardziej uciążliwe.

• Poszczególne etapy przeglądu instalacji elektrycznej: oględziny, pomiary i protokół
• Jak długo trwa przegląd instalacji elektrycznej w mieszkaniu?
• Co zawiera protokół po przeglądzie instalacji elektrycznej?
• Kiedy trzeba wykonać przegląd instalacji elektrycznej? Obowiązek i terminy
• Pytania i odpowiedzi dotyczące przeglądu instalacji elektrycznej

Poszczególne etapy przeglądu instalacji elektrycznej: oględziny, pomiary i protokół

Każdy rzetelny przegląd instalacji elektrycznej w mieszkaniu składa się z trzech fundamentalnych filarów kolejno wykonywanych przez uprawnionego elektryka. Pierwszy etap to oględziny, podczas których specjalista wizualnie ocenia stan techniczny wszystkich elementów: od tablicy rozdzielczej, przez osprzęt, aż po miejsca, gdzie przewody wchodzą do puszek.

Rozdzielnica stanowi serce całego układu to tutaj znajdują się bezpieczniki topikowe lub wyłączniki automatyczne chroniące poszczególne obwody. Podczas oględzin elektryk sprawdza, czy obudowa nie nosi śladów przegrzewania, czy connection między przewodami a zaciskami są solidne i czy oznaczenia obwodów odpowiadają rzeczywistemu rozplanowaniu gniazd w mieszkaniu.

Drugi filar to pomiary wykonywane przyrządami pomiarowymi miernikiem izolacji, sprawdzianem ciągłości przewodów ochronnych i pomiarem oporności uziemienia. Co istotne, te testy można przeprowadzić nawet wtedy, gdy całe mieszkanie pozostaje odłączone od napięcia profesjonalne urządzenia wprowadzają niewielki prąd pomiarowy, który nie stanowi zagrożenia dla ludzi ani dla sprzętu AGD.

Rezystancja izolacji mierzona jest między przewodem fazowym a neutralnym oraz między każdą żyłą a uziemieniem. Wynik poniżej 1 MΩ sygnalizuje degradację materiału izolacyjnego, co w przypadku starszych instalacji w blokach z lat 70. czy 80. nie jest rzadkością cynkowo-chlorowa izolacja gumowa przez dekady traci elastyczność i zaczyna przewodzić wilgoć.

Trzeci element to opracowanie dokumentacji protokół z pomiarów i oględzin musi zawierać datę przeglądu, dane osoby wykonującej, listę sprawdzonych obwodów oraz wyniki poszczególnych pomiarów w jednostkach technicznych. Bez tego dokumentu właściciel mieszkania nie ma czym wykazać wykonania obowiązku prawnego.

Jak długo trwa przegląd instalacji elektrycznej w mieszkaniu?

Czas potrzebny na pełny przegląd instalacji elektrycznej w typowym mieszkaniu mieści się w przedziale od 45 minut do około trzech godzin. Rozpiętość ta nie wynika z lenistwa elektryków przeciwnie, każda minuta ma znaczenie, bo warunkuje jakość diagnozy.

Pierwszym czynnikiem determinującym długość jest stan techniczny samej instalacji. Mieszkanie w nowym budownictwie z rozdzielnicą wyposażoną w wyłączniki różnicowoprądowe i nowoczesne obwody wymaga mniej czasu, bo wszystkie połączenia są dostępne, a przewody nie wymagają dodatkowej lokalizacji. W starych lokalach, gdzie rozdzielnica znajduje się na klatce schodowej i zabezpiecza kilka mieszkań jednocześnie, a instalacja w lokalu składa się z wielu rozgałęzień, proces wydłuża się znacząco.

Liczba obwodów determinuje ilość pomiarów do wykonania. W mieszkaniu dwupokojowym typowy rozkład to osobne obwody na oświetlenie, gniazda ogólnego przeznaczenia, kuchnię elektryczną i ewentualnie łazienkę każdy z nich wymaga osobnego sprawdzenia ciągłości przewodu ochronnego i osobnego pomiaru izolacji.

Dostępność mieszkania również odgrywa kluczową rolę. Jeśli właściciel nie może obecnościować się podczas przeglądu i nie pozostawił klucza, elektryk musi umawiać wizytę na dogodny dla obu stron termin, co może wydłużyć cały proces o tygodnie. W przypadku wynajmowanych mieszkań warunkowych konieczne jest wcześniejsze uzgadnianie z lokatorami godzin, w których mogą udostępnić dostęp do wnętrza.

Awaria stwierdzona podczas pomiarów wymaga natychmiastowej interwencji elektryk dokumentuje usterkę, a jeśli jest w stanie usunąć ją na miejscu, czas przeglądu wydłuża się o dodatkowe 20-40 minut. Gdy usterka wymaga wymiany elementów lub skuwania tynku, konieczne staje się zwołanie ponownego spotkania.

Co zawiera protokół po przeglądzie instalacji elektrycznej?

Protokół z przeglądu instalacji elektrycznej to nieformalnie rzecz biorąc jej karta zdrowia dokument, który obiektywnie opisuje stan techniczny i wyniki wszystkich przeprowadzonych badań. Każdy właściciel mieszkania powinien przechowywać go przez okres co najmniej pięciu lat, bo to właśnie on stanowi dowód wykonania obowiązkowego przeglądu.

W pierwszej części protokołu znajdują się dane identyfikacyjne: adres lokalu, metraż, rok oddania budynku do użytkowania oraz ogólna charakterystyka instalacji informacja o tym, czy jest to układ TN-C, TN-S czy TN-C-S, jaka jest moc przyłączeniowa i czy występuje pojedynczego uziemienia czy grupowego.

Część pomiarowa dokumentu zawiera tabelę z wynikami dla każdego obwodu. Dla rezystancji izolacji norma PN-IEC 60364 wymaga wartości nie niższych niż 1 MΩ przy napięciu probierczym 500 V DC. Dla impedancji pętli zwarciowej podaje się wartość w omach oraz obliczony prąd zwarciowy, który porównuje się z charakterystyką zabezpieczeń obwód uznaje się za właściwie dobrany, gdy prąd zwarciowy co najmniej trzykrotnie przekracza prąd znamionowy bezpiecznika.

Istotnym elementem protokołu jest ocena skuteczności zerowania i uziemienia. Pomiar rezystancji uziemienia w starych blokach często pokazuje wartości rzędu kilkunastu omów, podczas gdy norma dla instalacji ochronnych dopuszcza maksymalnie 10 Ω różnica ta wymaga interwencji i stanowi punkt w protokole oznaczony jako "niezgodność".

Na końcu dokumentu elektryk formułuje konkluzję: "instalacja nadaje się do dalszego użytkowania", "wymaga usunięcia usterek w terminie X" lub "niezdatna do użytkowania". Ta konkluzja stanowi formalną podstawę do podjęcia decyzji przez zarządcę nieruchomości lub właściciela lokalu.

Kiedy trzeba wykonać przegląd instalacji elektrycznej? Obowiązek i terminy

Polskie prawo budowlane nakłada na właścicieli i zarządców budynków obowiązek przeprowadzania okresowych przeglądów instalacji elektrycznej nie rzadziej niż co 60 miesięcy innymi słowy, co pięć lat cała elektryka w bloku i każdym mieszkaniu musi zostać sprawdzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia SEP lub E.

Pięcioletni termin nie jest jednak jedyną okolicznością wymuszającą kontrolę. Przepisy rozróżniają przegląd okresowy od przeglądu doraźnego, który przeprowadza się po każdej awarii stwarzającej zagrożenie życia lub mienia, po pożarze spowodowanym przez instalację elektryczną, a także przy zmianie sposobu użytkowania lokalu na przykład gdy mieszkanie przeznaczone dotychczas na biuro przerabia się na lokal gastronomiczny z intensywnym obciążeniem kuchni.

W przypadku nowych instalacji wykonanych podczas adaptacji mieszkania lub generalnego remontu pierwszy przegląd odbywa się po zakończeniu prac, przed oddaniem lokalu do użytkowania. Częstotliwość pięcioletnia liczy się od daty tego pierwszego badania, co oznacza, że po każdej istotnej modyfikacji układu elektrycznego termin resetuje się.

Zarządcy dużych wspólnot mieszkaniowych organizują przeglądy zbiorczo dla całego budynku, uzgadniając termin z uprawnioną firmą i powiadamiając mieszkańców z wyprzedzeniem. Właściciele lokali w domach jednorodzinnych odpowiadają za samodzielne zlecenie przeglądu i powinni sami monitorować kalendarz zwłoka może skutkować konsekwencjami administracyjnymi w razie kontroli.

Protokół z przeglądu instalacji elektrycznej stanowi dokument wymagany przez zakłady energetyczne przy zmianie umowy kompleksowej lub przy wniosku o zwiększenie mocy przyłączeniowej. Bez aktualnego protokołu właściciel mieszkania nie jest w stanie dopełnić formalności związanych z modernizacją instalacji ani z przyłączeniem nowych odbiorników o wysokim poborze mocy.

Pytania i odpowiedzi dotyczące przeglądu instalacji elektrycznej