Protokół z przeglądu instalacji gazowej wzór i wymagania na 2026

Kolektyw redakcyjny pomoc instalacja Aktualizacja: 21 czerwca 2026 r.

Zapach gazu w mieszkaniu to sytuacja, w której liczy się każda minuta, a papier z pieczątką w teczce może zadecydować o bezpieczeństwie całej kamienicy. Protokół z okresowego przeglądu i kontroli szczelności instalacji gazowej i urządzeń gazowych bywa traktowany po macoszemu, dopóki nie pojawi się kontrola, awaria albo co gorsza wypadek. Tymczasem dokument pełni konkretną funkcję: potwierdza, że rury, zawory i podłączone do nich kuchenki, piecyki czy kotły działają prawidłowo. Poniżej znajdziesz pełny przewodnik po formularzu, samym badaniu szczelności, obowiązujących normach oraz konsekwencjach prawnych za brak aktualnego wpisu.

Protokół z okresowego przeglądu i kontroli szczelności instalacji gazowej i urządzeń gazowych

Kto i kiedy wystawia protokół z przeglądu instalacji gazowej

Uprawnienia do podpisania dokumentu posiada wyłącznie osoba posiadająca świadectwo kwalifikacyjne w zakresie eksploatacji i dozoru urządzeń, instalacji oraz sieci gazowych. Uprawnienia nadaje komisja kwalifikacyjna powołana przez właściwego ministra, a ich ważność wynosi pięć lat. Po tym okresie specjalista musi przejść ponowny egzamin, by móc legalnie wykonywać przeglądy.

Przegląd wykonuje się raz w roku w budynkach mieszkalnych oraz co najmniej raz na dwa lata w obiektach użyteczności publicznej, chyba że w dokumentacji projektowej ustalono inaczej. Kontrolę szczelności przeprowadza się niezależnie od przeglądu ogólnego, choć najczęściej obie czynności wykonuje ten sam fachowiec podczas jednej wizyty.

W praktyce właściciel lub zarządca nieruchomości zleca badanie uprawnionej osobie lub firmie, która deleguje pracownika z ważnymi uprawnieniami. Po zakończeniu oględzin specjalista sporządza protokół w dwóch egzemplarzach: jeden trafia do właściciela, drugi do wykonawcy. Oba muszą być opatrzone datą, podpisem oraz numerem świadectwa kwalifikacyjnego osoby wykonującej.

Częstym błędem jest przekonanie, że przegląd kotłowni przemysłowej może wykonać hydraulik bez uprawnień gazowych. Prawo wymaga tu świadectwa w grupie eksploatacji E3 oraz dozoru D3. Brak odpowiedniej grupy kwalifikacyjnej powoduje nieważność dokumentu, a w razie kontroli nadzoru budowlanego odpowiedzialność właściciela za brak aktualnego wpisu.

Nowelizacja przepisów z 2023 roku wprowadziła obowiązek wpisania numeru PESEL oraz numeru telefonu osoby uprawnionej, co ułatwia weryfikację w Centralnym Rejestrze Osób Posiadających Uprawnienia Budowlane. Drobna zmiana, ale bez tych danych protokół zostanie zakwestionowany przez inspektora nadzoru budowlanego już przy pierwszej kontroli.

Jak wygląda kontrola szczelności instalacji gazowej krok po kroku

Badanie szczelności opiera się na próbie ciśnieniowej, która weryfikuje wytrzymałość mechaniczną rur oraz szczelność połączeń gwintowych, spawanych i kołnierzowych. Specjalista odcina dopływ gazu zaworem głównym, odłącza wszystkie odbiorniki i podłącza manometr klasy 0,6 lub wyższej. Ciśnienie próbne wynosi 50 kPa dla instalacji niskiego ciśnienia, czyli pięciokrotność ciśnienia roboczego.

Po napełnieniu instalacji powietrzem lub gazem obojętnym obserwuje się wskazania manometru przez minimum 15 minut. Spadek ciśnienia o więcej niż 1% w tym czasie sygnalizuje nieszczelność. Norma PN-EN 1775 precyzuje, że dopuszczalna strata wynika wyłącznie z właściwości termicznych gazu, a nie z mikrowycieków. Różnicę tę oblicza się ze wzoru uwzględniającego temperaturę początkową i końcową.

Po pozytywnej próbie ciśnieniowej kontroluje się działanie zaworów odcinających, kurków przy urządzeniach oraz automatyki zabezpieczającej. Tester sprawdza, czy zawór magnetyczny odcina dopływ gazu w ciągu 5 sekund od zaniku płomienia na palniku. To kluczowe zabezpieczenie przeciwko ulatnianiu się surowca w razie zgaszenia płomienia.

Trzecim etapem jest oględzina wizualna. Fachowiec szuka śladów korozji, zwłaszcza w miejscach przebić przez stropy i ściany, gdzie rury stalowe kontaktują się z wilgotnym tynkiem. Sprawdza stan elastycznych przewodów przyłączeniowych do kuchenek i piecyków. Przewód taki powinien mieć nie więcej niż 1,5 m długości i nieprzekroczoną datę ważności, oznaczoną na osłonie.

Na koniec wykonawca wpisuje wyniki do protokołu, opisując stan techniczny, stwierdzone usterki oraz termin ich usunięcia. Jeśli instalacja nie przeszła próby, właściciel otrzymuje decyzję o wyłączeniu z użytkowania do czasu naprawy. Dopiero po usunięciu wad i ponownym badaniu dokument zyskuje status pozytywnego.

Pola i zapisy w protokole przeglądu gazowego obowiązujący wzór

Formularz zawiera szesnaście pól obowiązkowych, choć w praktyce wiele firm dodaje własne rubryki. Pierwsza sekcja identyfikuje obiekt: adres nieruchomości, numer działki, rodzaj budynku oraz imię i nazwisko właściciela lub zarządcy. Bez tych danych dokument nie spełnia wymogów formalnych i nie może zostać wpisany do książki obiektu budowlanego.

Druga sekcja opisuje instalację: średnice rur, materiał, rok budowy oraz liczbę punktów poboru gazu. Specjalista odnotowuje ciśnienie robocze, typ zastosowanych zaworów oraz obecność detektorów metanu. Detektor nie jest wymagany w każdym budynku, ale jeśli istnieje, trzeba sprawdzić datę przeglądu i stan baterii.

Trzecia sekcja to wynik próby szczelności. Zapisuje się tu wskazania manometru początkowe i końcowe, czas trwania próby oraz temperaturę otoczenia. Wzór wymaga, by wynik liczbowy zgadzał się z dopuszczalną tolerancją obliczoną wg normy. Lakoniczne stwierdzenie szczelna bez podania wartości liczbowych dyskwalifikuje protokół przy kontroli.

Kolejna rubryka wymienia urządzenia gazowe zainstalowane w obiekcie: kuchenki, podgrzewacze wody, kotły, nagrzewnice. Każde urządzenie opisuje się mocą, rokiem produkcji, numerem seryjnym oraz stanem technicznym. Ważna uwaga: producent oznacza trwałość urządzenia na tabliczce znamionowej, najczęściej 10-15 lat. Po tym okresie kuchenka może nadal działać, ale ubezpieczyciel odmówi wypłaty odszkodowania w razie pożaru.

Na końcu formularza znajdują się: data następnego przeglądu, podpis właściciela potwierdzający odbiór dokumentu oraz pieczęć firmy wykonującej. Brak pieczęci albo nieczytelny podpis to częsty powód zwrotu protokołu podczas kontroli PINB. Warto poprosić wykonawcę o skserowanie i opatrzenie kopii numerem świadectwa.

Kary i konsekwencje braku protokołu z przeglądu gazu

Brak aktualnego przeglądu wyczerpuje znamiona wykroczenia z art. 93 pkt 8 Prawa budowlanego. Inspektor nadzoru budowlanego może nałożyć karę grzywny do 5 000 zł, a w przypadku rażącego zaniedbania skierować sprawę do sądu grodzkiego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadzi kontrole planowe co trzy lata, a w budynkach wielorodzinnych częściej.

Konsekwencje wykraczają poza sferę administracyjną. Towarzystwo ubezpieczeniowe odmówi wypłaty odszkodowania za pożar lub wybuch, jeśli w chwili zdarzenia właściciel nie dysponował ważnym protokołem. Polisy mieszkaniowe zawierają klauzulę wyłączającą odpowiedzialność ubezpieczyciela w przypadku naruszenia obowiązków związanych z eksploatacją urządzeń gazowych. Strata finansowa w razie katastrofy może sięgać setek tysięcy złotych.

Spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe ponoszą odpowiedzialność zbiorową. Zarząd może zostać pociągnięty do odpowiedzialności cywilnej za szkodę na osobie, jeśli dojdzie do zatrucia czadem lub wybuchu, a w dokumentacji brakuje aktualnego wpisu. Orzecznictwo Sądu Najwyższego (sygn. III CSK 234/19) potwierdza, że brak przeglądu stanowi niedbalstwo kwalifikowane.

Najpoważniejszą konsekwencją pozostaje utrata życia lub zdrowia. Tlenek węgla, potocznie zwany czadem, powstaje przy niepełnym spalaniu gazu w urządzeniach bez sprawnego odprowadzenia spalin. Zatrucie objawia się bólem głowy, zawrotami, utratą przytomności. W sezonie grzewczym 2023/2024 straż pożarna odnotowała ponad 4 700 zdarzeń związanych z tlenkiem węgla, z czego 38 osób poniosło śmierć. W większości przypadków w budynku brakowało aktualnego przeglądu instalacji wentylacyjnej i gazowej.

Ostatni aspekt to wartość przy sprzedaży nieruchomości. Notariusz wprawdzie nie wymaga protokołu przy akcie notarialnym, ale kupujący coraz częściej żądają go w umowie przedwstępnej. Brak dokumentu obniża cenę ofertową średnio o 3-5% i wydłuża proces transakcji. Właściciel, który zaniedbał coroczny przegląd, traci więc nie tylko spokój, ale i realne pieniądze.

Zadbaj o aktualny protokół z okresowego przeglądu i kontroli szczelności instalacji gazowej i urządzeń gazowych, zanim drobna usterka zmieni się w poważny problem. Jedno spotkanie z uprawnionym specjalistą rocznie kosztuje mniej niż wymiana uszkodzonego zaworu, a daje pewność, że domownicy wrócą do domu bezpiecznie po każdym wyjściu. Umów przegląd w najbliższych tygodniach i przechowuj dokument w bezpiecznym miejscu, najlepiej razem z polisą ubezpieczeniową i książką obiektu budowlanego.